Nerdettes weblog

Just another view of/by nerdette.org

Narcisten (of: Wat er echt achter steekt)

Via http://www.how-psychology-tests-brain-injury.com

Het Psychiatrisch Handboek, de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, versie 4 (DSM-IV) spreekt van een narcistische persoonlijkheidsstoornis als er wordt voldaan aan minstens 5 van de 9 volgende criteria. Een narcist…:

1. heeft een overmatig gevoel van belangrijk zijn (b.v. overdrijft eigen prestaties en talenten, verwacht ook als superieur te worden beoordeeld)

2. zit vol met fantasieën over schoonheid, onbeperkt succes, macht

3. gelooft dat hij/zij speciaal, of zelfs uniek is, en kan alleen maar begrepen worden door andere hooggeplaatste figuren met status

4. verwacht grote bewondering van “gewone” mensen

5. verwacht altijd een speciale behandeling of bejegening en verwacht altijd dat anderen zijn/haar wensen opvolgen

6. gebruikt of misbruikt anderen altijd om eigen wensen te vervullen

7. heeft geen of weinig empathisch vermogen zodat hij/zij altijd over de gevoelens en wensen van anderen heen stapt

8. is meestal jaloers of denkt dat mensen jaloers op hem/haar zijn

9. is meestal arrogant, hooghartig in zijn/haar houding, denkwijze en gedrag.

Hoe ontstaat een narcistische persoonlijkheid of egoïst?
(via http://www.how-psychology-tests-brain-injury.com/narcistische-persoonlijkheid.html)

In feite is het heel simpel. Ook hier weer. Een narcist is in wezen een beschadigd zelf-beeld, erg zwak. Dat moet gekomen zijn door enkele trauma’s tijdens de opvoeding.

Het “recept” hiervoor is eenvoudig te geven.

Zorg ervoor dat je je kind verwent, dat het alles heel gemakkelijk krijgt. Hiermee leer je het te geloven dat alles speciaal voor hem of haar geregeld wordt. Omdat het zoveel waard is, of omdat de ouders zoveel van het kind houden. En waarom dan? Omdat het zo speciaal, zo uniek is. Althans, dat zou het kind heel gemakkelijk kunnen denken, op basis van al deze aandacht en verwennerij.

Daarnaast is het heel belangrijk om het kind vooral niet te leren om te gaan met frustraties. Bijvoorbeeld als het faalt tijdens school, of een activiteit, dan moet dit falen zo snel mogelijk vergeten worden en het kind moet vooral leren dat het niet aan hem of haar ligt maar aan iets anders. Hiermee leer je het de gedachte dat falen heel erg is en dat het altijd aan anderen ligt, niet aan jezelf.
Daarmee leer je het kind dus niet om te gaan met vervelende gevoelens als verdriet en frustratie.

Een andere goede manier is om het kind zwaar te straffen als het fouten maakt: zo leer je het te denken dat het eigenlijk heel dom, zwak en inferieur is.

Om het kind nog verder te verpesten richting een narcistische persoonlijkheid kun je het ook nog leren dat vooral dingen die status hebben belangrijk zijn. Dus zorg voor uitsluitend merk-kleding, merk-brillen, merk-spullen.
Immers, alleen het beste is goed voor het kind. Het kind leert hiermee dat inferieur samenhangt met dingen zonder status. En dat het zelfvertrouwen kan krijgen als het zich omringt met zaken van status. Dit is dé reden waarom met name narcistische mannen niet kunnen rijden in een Suzuki Alto … dat kan gewoon niet passen bij hun (zwakke) zelf-beeld. Zij hebben een auto van status nodig willen zij zich goed voelen, anders komt hun zwakke zelfbeeld en het besef teveel boven dat zij in feite weinig voorstellen.

Behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis
Via Frans Schalkwijk

Behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis is een moeilijke zaak. Vooral als u de vraag formuleert, zoals die nu voorligt: “Wat behelst de behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.” Narcistische persoonlijkheidsstoornis is een term uit de DSM-IV, het medische classificatiesysteem voor psychische stoornissen. In dit boekje wordt eigenlijk alleen verwezen naar de openlijke narcist, die hier ‘thick-skinned’ wordt genoemd.

Het lastige is dat openlijke narcisten zich zelden of nooit voor behandeling melden. Als ze zich al melden, dan is dat vaak omdat een narcistische krenking heeft geleid tot ineenstorting van het kaartenhuis, leidend tot gevoelens van waardeloosheid of zinloosheid.

Omdat het karakter van deze mensen vaak grotendeels gebaseerd is op de narcistische afweerstructuur, is een behandeling moeizaam als deze gericht zou zijn op verandering. Vandaar dat er meestal wordt gezocht naar herstel van het narcisme.

Bij verborgen narcisme (‘thin-skinned’) ligt dit anders, want verborgen narcisten lijden nogal eens aan gevoelens van leegheid en depressie en zijn wel gemotiveerd voor behandeling. Echter ook hier geldt dat de verborgen grootheidsfantasieën vaak moeilijk te bereiken zijn in een behandeling en erg lastig toegankelijk voor verandering.

Kortom, het blijft tobben. Een behandeling is vaak langdurig, maar kan wel tot resultaten leiden. In mijn ervaring als psychoanalyticus zijn er met psychoanalytische psychotherapie of psychoanalyse wel veranderingen te bereiken, maar makkelijk is dit niet.

Wat betreft literatuur: in mijn boek Het diepst van je gevoel wordt een voorbeeld van behandeling van narcistische problematiek middels psychoanalyse geschetst. In mijn boek Vrouwenlevens wordt de dynamiek van het narcisme wel vaak beschreven, maar niet de behandeling. Vanuit de psychoanalyse is met name de stroming van de zelfpsychologie van Kohut bij uitstek het gebied van het narcisme. Zijn boeken gaan steevast over de behandeling, zoals The restoration of the Self (1977) of How does analysis cure? (1984). Voor een goed overzicht is de ‘bijbel’ van G.O. Gabbard (2000) het standaardwerk: Psychodynamic psychiatry in clinical practice.

Share:

Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.